Py gặp lại Bạn trẻ PO và Bé Junior sau một khoảng thời gian rời công ty cũ, đủ dài để nhiều thứ đổi thay nhưng cũng đủ ngắn để mối gắn kết giữa những con người có duyên va vào nhau vẫn còn ở đó…

Đâu đó trên anpylogue, bạn sẽ bắt gặp một vài bài viết kiểu “kịch bản” như thế này, phần vì Py học được nhiều thứ từ những cuộc nói chuyện như vậy trên thực tế nên cũng muốn tái hiện chút gì đó “kiểu” này qua câu chữ. Bạn trẻ PO và Bé Junior là những nhân vật đã từng xuất hiện trong Nước mắm nhĩ (2) và Tài khoản gia đình trên Grab. Và, câu dẫn cũ: “Nhân vật ba phần thật, bảy phần giả, chỉ có bài học, thông điệp Py được nhận và sự biết ơn của Py với các anh, chị, em đã dành thời gian cho Py là điều chắc chắn nguyên bản.”

Anpy: Sao rồi các bạn trẻ?

Bạn trẻ PO: Em bình thường, không có gì mới. Mà giờ em under Anh Senior PO rồi, ảnh lên Manager rồi á, chị biết chưa?

Anpy: Dĩ nhiên là biết chứ, bữa trước tụi chị mới đi nhậu, chị phải tranh thủ đòi quyền lợi chứ.

Bạn trẻ PO: Thật ra là trong đợt review này em có nói chuyện với Anh Sếp á chị, em muốn được up lên senior.

Anpy: Rồi ảnh nói sao?

Bé Junior: Thì không được nên ảnh mới rủ chị em mình đi nhậu đó chị, mà chị Py bận quá nên đổi qua cà phê.

Anpy: Ủa, chị không biết, nếu biết thì chắc chắn phải nhậu cho đàng hoàng rồi. Mà Anh Sếp nói gì?

Bạn trẻ PO: Cũng không cần nhậu gì nữa chị ơi, em nghĩ em hiểu một số thứ rồi, nên chắc sẽ có những bước tiếp theo.

Anpy: Nghe gì căng dợ, nghỉ hở?

Bạn trẻ PO: À chưa đâu chị ơi, không được lên title thôi chứ lương em cũng lên được xíu xíu, còn happy nên em chưa nghỉ đâu. 

Bé Junior: Có em mới là đứa nghỉ nè chị.

Anpy: Ủa alo, mới có hơn nửa năm không gặp mà quá chừng chuyện luôn á. Chừng nào em nghỉ?

Bé Junior: Cuối tháng này last day em rồi á.

Anpy: Cũng nhanh hén, hình như là cũng tròn một năm đúng không?

Bé Junior: Dạ đúng rồi chị.

(Py chuyển hướng nhìn sang Bạn trẻ PO)

Anpy: Ohm, ủa rồi Anh Sếp nói gì mà xoa dịu em nhanh vậy? 

Bé Junior: Sao chị không hỏi tiếp em vì sao nghỉ, với nghỉ xong làm gì? 

Anpy: Thì em muốn nói em sẽ tự kể thôi…

Bé Junior: Chịu chị Py, không biết sao chứ nói chuyện với chị em cứ cảm giác mình bị bắt bài, tức là chị biết tiếp theo em sẽ nói gì nên kiếm chuyện đi chệch đường kịch bản của em.

Anpy: Ờ (Py cười nhẹ), tác dụng phụ của việc làm PO là có mấy pha “đọc vị” kiểu đó đó. Rồi, tới đây rồi, nói tiếp luôn đi em.

Bé Junior: Em định nghỉ rồi đi học về content, em không định theo ngành product nữa á chị.

Anpy: Uhm.

Bạn trẻ PO: (Với giọng điệu trêu chọc) Tiếp đi em, chị Py sẽ không hỏi em tiếp đâu.

Bé Junior: Haiz… tức ghê á! ( Mặt con bé giả vờ khó chịu nhưng rồi vẫn tiếp tục chia sẻ). Thật ra một năm vừa qua làm product ở công ty mình em thấy em thay đổi nhiều lắm. Ban đầu em nhận job vì có nghe ngành này hot, nhiều cơ hội phát triển, làm bên tech nghe cũng sang sang, rồi lương cao các thứ… Mà đến giờ thì em thấy thêm nhiều thứ khác nữa.

(Ngón tay của bạn trẻ cứ xoay tròn vệt nước trên bàn, hẳn là cũng đã phải đắn đo nhiều thứ để hạ quyết tâm nghỉ việc và đồng thời có vẻ cô gái ấy cũng chưa thực sự tự tin vào lựa chọn của mình)

Bé Junior: Em thấy làm PO cực quá, một ngày 24 tiếng phải luôn standby, luôn phải suy nghĩ phải nhớ về dự án, sản phẩm mình đang làm. Chưa kể là ngành tech này mỗi ngày đều có cái mới, cứ phải học, update liên tục, không vậy sẽ có cảm giác mình đang tụt lại phía sau. Riết rồi em thấy mình không có work-life balance.

Anpy: Uhm, thật ra cái em băn khoăn là vì em có tâm với việc em làm, chứ không phải là vì em làm product đâu. Em làm nghề nào cũng vậy thôi á. Hồi phỏng vấn em, vì nhìn thấy kiểu “có tâm” này nên chị mới cho em vô vòng sau đó. Muốn làm PO thì cần xuất phát với thái độ như vậy trước, còn các kỹ năng khác thì học từ từ.

Bé Junior: Dạ Anh Senior PO cũng nói em y như vậy. Nhưng nguyên nhân chính là em không còn thấy niềm vui khi làm việc của PO nữa á chị. Như team mình, em thấy mọi người thật sự rất nỗ lực, thức đêm làm docs, làm slides, rồi làm luôn cả những phần việc không nằm trong scope của mình, ví dụ như phỏng vấn users, hay có đợt phải làm luôn DA, tự lấy số, tự lên dash… Mà thành công vì cả team làm tốt, còn có lỗi gì đó thì do PO define chưa kỹ. Nên dopamine từ những lần define được flow mới, hay convince được mấy anh Dev chịu làm tính năng chưa ai làm từ từ không còn hấp dẫn em nữa.

Anpy: Ghê, dạo này nói chuyện dopamine này nọ luôn.

Bạn trẻ PO: Đang mê tâm lý học đó chị, cứ thấy ẻm với Anh Senior PO đi chung là em biết nói chuyện gì liền.

Bé Junior: Thì chị Py nói đó, đọc nhiều vào, quan sát nhiều vào mà.

Anpy: Ờ, đồng ý, làm mấy vụ liên quan thay đổi thói quen thì biết tí về tâm lý học cũng tốt, không có thừa. Mà không làm PO thì em làm gì tiếp?

Bé Junior: Em định đi học tiếp á chị, em muốn học thêm về truyền thông, làm content. Thật ra từ thời sinh viên em có làm một kênh Tiktok kể về mấy chuyện đi học với đi làm của em, nên em muốn tiếp tục phát triển kênh này.

Bạn trẻ PO: Sẵn tiện về quản chuỗi cà phê của nhà đúng không em?

Bạn trẻ PO lại tỏ ý trêu chọc. Thật ra gia đình của Bé Junior nằm trong tầng khá giả nếu căn theo mức sống ở Sài Gòn, không đến mức giàu sụ nhưng đủ để bạn có thể tự do làm điều mình muốn. 

Bé Junior: Thì cũng là một phần, Chị Ba em sắp có em bé rồi nên có em đỡ đần thì chị em cũng yên tâm hơn. Mà em thấy có nhiều skill học từ PO đem qua vận hành cũng ok, ví dụ như mấy chuyện quản lý dự án, rồi mấy tool AI hay hay. 

Anpy: Mà giờ em sao rồi, thấy ok hơn chưa?

Bé Junior: Thì, ý là, quyết thì cũng quyết rồi á chị. Thật sự không phải vì em thấy ngành này khó mà em từ bỏ đâu, em vẫn thấy làm PO hay á, chỉ là có con đường khác cho em cảm giác là em sẽ tìm được gì đó thú vị hơn, ý nghĩa hơn. Em cũng không chắn lắm em sẽ theo hướng đi này đến bao lâu, rồi có lại chuyển ngành tiếp hay không. Mà em mới 23 tuổi thôi, nếu bây giờ không dám thì đến bao giờ. 

Anpy: Gia đình em có nói gì không?

Bé Junior: Dạ không chị ơi, ba mẹ em còn muốn em nghỉ làm sớm hơn á, thấy mấy bữa em họp khuya với team mình nên cũng kêu em nghỉ đi, học tiếp lên Thạc sĩ cũng được, ba mẹ nuôi thêm 2 năm nữa.

Anpy: Offer cũng hấp dẫn dữ, em nghĩ sao?

Bé Junior: Em chưa thấy có nhiều động lực cho vụ học lên lắm á chị. Em bắt đầu học thêm mấy khóa làm video này nọ trước, với phụ chị ba em quản lý chuỗi cà phê cái đã. Anh Sếp cũng khuyên em nên tích lũy thêm vài năm rồi hay học tiếp, giờ học thì sớm quá.

Anpy: Bạn trẻ PO, thấy sao?

Bé Junior: Chắc chắn là thấy nể em chứ sao. 

Bạn trẻ PO: Ừ thì đúng. Anh vẫn hay nói em hay mà, em không giống mấy bạn gen Z anh đã gặp ở các công ty trước. Em biết mình muốn gì, và dám làm gì điều mình mong muốn. Với quan trọng là em dám nói ra suy nghĩ của mình. Với em không đòi quyền lợi trước, đã làm thì làm rất đàng hoàng, điểm 10 cho chất lượng.

Bé Junior: Cuối cùng thì anh cũng đã khen em.

Anpy: Vậy là không được nha Bạn trẻ PO, em nó làm tốt thì phải khen liền chứ, mãi đến khi nghỉ mới khen là sao.

Bạn trẻ PO: Em đang cải thiện chị ơi, thời chị em mình có mấy ai khen đâu, mà qua đến các bạn Gen Z phải đổi cách tiếp cận thôi. Đợt này em guide thêm 2 bạn trainees nữa nên thật sự phải học cách nói chuyện với Gen Z.

Bé Junior: Gì mà Gen Z nghe cách biệt ghê quá, tính kỹ ra anh cũng đầu Gen Z đó.

Anpy: Khoản này thì chị đồng ý với Bạn trẻ PO nha. Các bạn bây giờ giỏi hơn tụi chị ngày trước, năng động hơn, nhạy hơn với công nghệ, cũng có nhiều điểm phải lăn tăn như là đòi hỏi sớm trong khi các bạn chưa thực sự mang đến giá trị cho đội nhóm, chủ nghĩa cá nhân cao, thích chill hơn là cố gắng làm việc, chưa kể còn victim-mindset…

Bé Junior: Chị ơi, cho em 3 giây, em muốn thanh minh.

Anpy: Khỏi luôn, chị tự lý luận được. Nhìn từ góc độ của thế hệ tuổi chị thì các bạn bây giờ đầy đủ hơn nhiều, không gánh quá nặng về cơm áo gạo tiền nên cũng tự nhiên có nhiều đòi hỏi với công việc. Các bạn không chỉ làm vì lương, mà còn muốn làm việc vì nó có ý nghĩa nữa. Mà hiện tại các bạn chính là thế hệ vàng của lực lượng lao động nên ít nhiều thì các thế hệ khác cũng cần adapt với các bạn. Dĩ nhiên, nó nên là hai chiều. 

Bé Junior: Quả là chị Py, không bao giờ đạp một xuồng. 

Anpy: Tác dụng phụ khác khi làm PO đó, là quen với việc nhìn một việc từ nhiều khía cạnh khác nhau. Nói chứ, chị có phần ngưỡng mộ các bạn trẻ, dám sống, dám lên tiếng cho chính mình. Chỉ là nhiều khi nhìn mấy bạn làm không được quyết liệt như lúc nói thôi.

Bé Junior: Em cũng thấy em hơi hơi. Mà ở ngã rẽ này em nhiều niềm tin lắm, có thể trong tương lai em sẽ lần nữa chuyển hướng, mà chí ít em tin vào khả năng của mình sẽ làm được điều mình muốn.

Bạn trẻ PO: Anh cũng tin vậy, nên chừng nào gửi anh nốt cái docs cho luồng rating?

Bé Junior: Anh dí ác thiệt, mai em gửi nha. Với em biết em trễ deadline nên mai em tự giác em cà phê mọi người, anh khỏi nhắc luôn.

Bạn trẻ PO: Giỏi…

Nói đoạn, đề tài của buổi cà phê lại trở về với câu chuyện của Bạn trẻ PO, cụ thể hơn là về ngưỡng cửa trước level Senior.

Thật ra ngoài những lần cà phê thực tế thì Py cũng được inspire từ phim All Rise (2025) cũng Trung Quốc, kể về câu chuyện của 7 thực tập sinh tài năng ở công ty luật có tiếng. Phim xoay quanh các “chủ đề” nổi cộm như canh tranh ở môi trường công sở, work-life balance, việc ứng dụng AI và một chút gia vị tình yêu. Với Py thì đây là bộ phim có nội dung mang tính thời đại, có thể để giải trí kiểu “học hành”.

Cám ơn bạn đã nán lại cho đến những dòng cuối cùng này.

Chúc bạn nhiều may mắn và bình an.

Anpy